Chris NederhorstOnderhoud van een koudschuim matras bestaat uit drie handelingen: keren, luchten en reinigen. Een koudschuim matras van goede kwaliteit, HR 55 of hoger, gaat tien tot veertien jaar mee. Of die levensduur ook gehaald wordt, hangt voor een belangrijk deel af van het onderhoud. Keren, luchten en reinigen zijn de drie factoren waarmee u zelf invloed heeft op hoe lang het matras zijn ondersteuning behoudt.
Keren en draaien
Een matras wordt niet overal even zwaar belast. Op de plek waar heupen en schouders liggen, draagt het schuim meer gewicht dan ter hoogte van de kuiten. Door het matras regelmatig te keren, verdeelt u die belasting over meerdere zones van het schuim in plaats van steeds dezelfde plek te belasten.
Keer het matras minimaal vier keer per jaar, bij voorkeur zes keer per jaar. Vier keer per jaar, dus elk seizoen, is het minimum. Bij zes keer per jaar, ongeveer elke twee maanden, wisselt de belaste zone vaker en blijft de verdeling over het schuim gelijkmatiger.
Niet elk koudschuim matras mag op dezelfde manier gedraaid worden
Er is onderscheid tussen twee typen matrassen:
- Een dubbelzijdig matras (aan beide kanten beslaapbaar) kunt u zowel omkeren (boven- en onderzijde wisselen) als keren van hoofdeinde naar voeteneinde.
- Een eenzijdig, geprofileerd matras, bijvoorbeeld met een uitgewerkte comfortlaag of zonering aan de bovenzijde, is aan één kant bedoeld om op te slapen. Dit type matras keert u uitsluitend van hoofdeinde naar voeteneinde, met de slaapzijde naar boven. Omkeren is bij dit type niet van toepassing.
Controleer bij aanschaf, of in de bijgeleverde productinformatie, of het matras dubbelzijdig of eenzijdig is. Een eenzijdig matras omkeren beschadigt de opbouw niet, maar u slaapt dan op de onderzijde. Die is niet ontworpen als ligvlak: de ondersteuning en het comfort wijken daar af van de slaapzijde.
Luchten
Het lichaam geeft elke nacht vocht af aan het matras. Koudschuim voert dat vocht via de open celstructuur af, maar dat proces verloopt beter als het matras ook de gelegenheid krijgt om te luchten.
- Sla het dekbed ‘s ochtends een tijd terug in plaats van het bed direct op te maken, zodat het matras kan drogen.
- Zet het matras enkele keren per jaar rechtop tegen de muur, of laat het een uur los van de bedbodem liggen, zodat ook de onderzijde kan luchten.
- Zorg voor voldoende ventilatie onder het matras. Een dichte, niet-geventileerde bedbodem beperkt de luchtcirculatie en daarmee de vochtafvoer, ook wanneer het matras zelf goed ventileert.
Reinigen: tijk en matraskern apart behandelen
De tijk
Is de tijk afritsbaar en wasbaar, was deze dan regelmatig op minimaal 60°C. Bij die temperatuur worden huisstofmijt en bacteriën gedood. Was de tijk wel de eerste keer op 40°C: de meeste krimp treedt bij die eerste wasbeurt op, en daarna past de hoes nog goed om het matras. Volg altijd het wasvoorschrift op het label: niet elke tijk is geschikt voor 60°C. Dat maakt de wasbaarheid op 60°C een aandachtspunt bij aanschaf.
De matraskern
Het koudschuim zelf mag niet nat gemaakt of gewassen worden. Bij een vlek:
- Dep de vlek met een licht vochtige doek en een mild sopje, zonder het schuim te doorweken.
- Laat het matras daarna volledig drogen voordat u het opmaakt, bij voorkeur rechtop en met voldoende luchtcirculatie.
- Stofzuig het matras met een zachte opzetborstel om los stof en pluis te verwijderen. Bij een niet-afneembare tijk is dat de enige manier om de bovenlaag schoon te houden.
Waarom dit onderhoud verschil maakt
Koudschuim met een voldoende hoge HR-waarde is door de open celstructuur bestand tegen kuilvorming. Onderhoud ondersteunt die eigenschap. Keren houdt de belasting verdeeld over het matras in plaats van geconcentreerd op één zone. Luchten en een schone tijk houden de open celstructuur vrij, zodat die vocht en warmte kan afvoeren in plaats van vasthouden.
Kort samengevat
- Keer het matras minimaal vier keer per jaar, bij voorkeur zes keer per jaar.
- Controleer eerst of het matras dubbelzijdig of eenzijdig is: een eenzijdig matras keert u alleen van hoofdeinde naar voeteneinde en keert u niet om.
- Laat het matras regelmatig luchten, ook aan de onderzijde, en zorg voor een goed geventileerde bedbodem.
- Was de tijk op minimaal 60°C wanneer het label dat toestaat. Maak de matraskern niet nat en dep vlekken voorzichtig.
- Onderhoud bepaalt mede of het matras de levensduur haalt die bij de HR-waarde hoort.